DOLAR 33,1952 -0.11%
EURO 36,0226 -0.6%
ALTIN 2.548,96-1,98
BITCOIN 22102150.6328%
İzmir
39°

AZ BULUTLU

17:13

İKİNDİYE KALAN SÜRE

Merkez bankaları yılın birinci yarısını sonlu da olsa hareketli geçirdi
77 okunma

Merkez bankaları yılın birinci yarısını sonlu da olsa hareketli geçirdi

ABONE OL
01/07/2024 11:00
Merkez bankaları yılın birinci yarısını sonlu da olsa hareketli geçirdi
0

BEĞENDİM

ABONE OL

AA

İSTANBUL (AA) – Global iktisatların yaklaşık 3 yıldır devam eden enflasyonla gayretinde yavaş yavaş sona yaklaşılıyor. Şimdi birçok merkez bankası para siyaseti duruşunu değiştirmese de piyasalarda yumuşama sinyalleri günden güne güçlenmeye devam ediyor.

Yılın birinci yarısında yalnızca Avrupa ve İsviçre merkez bankası bu kapsamda faiz indirimine giderken, Türkiye ve Japonya’da merkez bankaları faiz artırımı yaptı.

Fed’in faiz oranı 2001’den beri en yüksek seviyede

2022 yılından itibaren yüksek enflasyonla gayret kapsamında sıkı para siyaseti izleyen Fed, bu yılın birinci yarısında gerçekleştirilen toplantılarda siyaset faizinde değişikliğe gitmedi.

Ülkede yüksek enflasyon karşısında 2022’de faiz artışlarına başlayan Fed, Mart 2022’den bu yana 11 faiz artırımı gerçekleştirmiş ve toplamda 525 baz puanlık artış yapmıştı.

Fed, siyaset faizini en son Temmuz 2023’te 25 baz puan artırarak 2001’den bu yana en yüksek düzeye çıkarmıştı.

Banka, bu yılın birinci 6 ayında düzenlenen Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantılarında, siyaset faizini beklentiler dahilinde değiştirmeyerek 23 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit bıraktı.

Öte yandan, bankanın enflasyon varsayımları yılın birinci yarısında revize edilerek bu yıl için yüzde 2,4’ten yüzde 2,6’ya, 2025 için yüzde 2,2’den yüzde 2,3’e yükseltilirken, 2026 için ise yüzde 2’de sabit tutuldu.

ABD’de enflasyon, ocak, şubat ve mart aylarında yıllık bazda sırasıyla yüzde 3,1, 3,2 ve 3,5 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşmesinin akabinde, nisanda 3,4 ile beklentiler doğrultusunda ve mayısta 3,3 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

ECB’den 5 yılın akabinde birinci faiz indirimi

ECB’nin Temmuz 2022’den itibaren arka arda 10 toplantıda faiz oranlarını toplamda 450 baz puan artırmasının akabinde, Haziran’da yaklaşık 5 yılın akabinde 25 baz puan indirim kararı verdi.

ECB, 3 temel siyaset faizinde de 25 baz puan indirim kararı vererek, refinansman faizini yüzde 4,50’den 4,25’e, mevduat faizini yüzde 4’ten 3,75’e ve marjinal fonlama faizini yüzde 4,75’ten 4,50’ye indirdi.

ECB Başkanı Christine Lagarde, bankanın haziran ayındaki toplantısının akabinde yaptığı açıklamada, faiz indirimi kararının ileriye dönük yol haritasına olan inanç ile gerekçelendirildiğini tabir etti.

Ayrıca Lagarde, dezenflasyon süreci için bankanın daha çok bilgiye muhtaçlığı olduğunu belirterek, “Verilere bağlı kalarak etap basamak devam edeceğiz.” sözlerini kullandı.

Öte yandan, Avro Bölgesi’nde ocakta yüzde 2,8 olan yıllık enflasyon, mayısta yüzde 2,6’ya geriledi.

BoE’nin faiz indiriminde Fed’e nazaran daha yavaş hareket etmesi bekleniyor

Sıkılaşma döngüsüne Aralık 2021’de başlayan BoE, bu yılın birinci yarısında mevcut para siyaseti duruşunu koruyan merkez bankaları ortasında yer aldı. BoE, yılın birinci 6 ayında da siyaset faizini değiştirmeyerek siyaset faizini piyasa beklentileri doğrultusunda son 16 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 5,25’te sabit bıraktı.

Son olarak haziran ayındaki Para Politikası Kurulu toplantısının akabinde BoE’den yapılan açıklamada, manşet enflasyonun mayısta yıllık yüzde 3,2’den 2’ye gerilediği ve bunun da mayısta para siyaseti raporundaki iddialara yakın olduğu kaydedildi.

Ülkede 4 Temmuz’da yapılacak genel seçimlerin bankanın kararı üzerinde bir tesiri olmadığının hatırlatıldığı açıklamada, kararın her zamanki üzere orta vadede yüzde 2’lik enflasyon maksadına sürdürülebilir bir halde ulaşılması için gerekli görülen konular temelinde verildiği aktarıldı.

Politika faizini Ağustos 2023 prestijiyle yüzde 5,25’e yükselten ve kelam konusu tarihten beri tıpkı düzeyde tutan BoE’nin faiz indirimine yılın ikinci yarısında başlayabileceği öngörülürken, Fed’e nazaran bu hususta daha yavaş hareket etmesi bekleniyor.

– BoJ’da negatif faiz periyodu son buldu

Bu yıl 4 para siyaseti toplantısı gerçekleştiren BoJ, oy birliğiyle ocakta siyaset faizini yüzde eksi 0,1’de sabit bıraktı. Banka, mart ayındaki toplantısında ise 17 yıl sonra birinci sefer faiz artırımına giderek, siyaset faizini yüzde eksi 0,1’den yüzde 0,1’e yükseltti.

Böylece BoJ, 2016’da başladığı negatif faiz siyasetine son vererek, global resesyon ve borç krizinin akabinde devreye sokulan negatif faiz siyasetini terk eden son merkez bankası oldu.

Banka, haziranda düzenlediği 2 günlük para siyaseti toplantısının akabinde siyaset faizini değiştirmeyerek yüzde 0 ila yüzde 0,1 aralığında sabit bırakılmasına karar verildiği bildirildi.

Toplantının akabinde yapılan açıklamada, ülke iktisadının birtakım kısımlarının zayıf kalmaya devam etmesine rağmen kısmen toparlandığı, kurumsal karların artmasıyla şirketlerin sabit yatırımlarında ölçülü bir artış trendi olduğu belirtildi.

Ülkede enflasyon ocakta yıllık yüzde 2,2 düzeyinde bulunurken, mayısta yüzde 2,8’e yükseldi.

Bir sonraki toplantısını temmuz ayının sonunda yapacak BoJ’un, enflasyondaki yükselişin sürat kazandığı ve ülke para ünitesi yenin son 38 yılın en düşük düzeyine gerilediği bu günlerde faiz artırması için uygun alanın sağlandığı öngörülüyor.

– SNB’den 2024’ün birinci yarısında iki faiz indirimi

SNB, Mart 2024’te düzenlenen birinci toplantısında siyaset faizini beklenmedik biçimde 25 baz puan düşürerek, gelişmiş ülkelerde faiz oranlarını düşüren birinci merkez bankası oldu.

Politika faizinin sabit kalacağı beklentilerinin bilakis, faiz oranını yüzde 0,25 indirerek yüzde 1,50’ye indirildiğini duyuran banka, “Para siyasetinin gevşetilmesi, son 2,5 yılda enflasyonla gayretin tesirli olması nedeniyle mümkün olmuştur.” değerlendirmesine yer verdi.

SNB, İsviçre para ünitesinin paha kazanmasını da göz önünde bulundurarak faiz indirimi kararı aldığını belirtti.

Martta yapılan faiz indirimi SNB’nin 9 yılda yaptığı birinci faiz indirimi olurken, banka haziranda 25 baz puanlık bir faiz indirimi daha gerçekleşti.

Böylece, hazirandaki toplantının akabinde siyaset faizi yüzde 1,50’den 1,25’e indirildi.

– Kanada Merkez Bankası 4 yıl sonra faiz indirdi

Kanada Merkez Bankası (BoC), 5 Haziran’da siyaset faiz oranını beklentiler doğrultusunda 25 baz puan düşürerek yüzde 4,75’e çekti.

Bankadan yapılan açıklamada, son bilgilerin enflasyonun yüzde 2 gayesine gerçek hareket etmeyi sürdüreceğine olan inancı artırdığı, lakin enflasyon görünümüne yönelik risklerin devam ettiği aktarıldı.

BoC, bu ay siyaset faizini düşürerek, 4 yıl sonra birinci faiz indirimini gerçekleştirmiş oldu. Banka ayrıyeten, enflasyonu dizginlemek için agresif faiz artışları sonrasında G7 ülkeleri ortasında siyaset gevşetmeye başlayan birinci merkez bankası olarak dikkati çekti.

– TCMB 2024’te iki faiz artırımı yaptı

TCMB izlediği sıkı para siyaseti doğrultusunda 2024’ün birinci yarısında iki kere faiz artırımı kararı aldı.

Türkiye’nin enflasyon datalarına bakıldığında, ocakta yüzde 64,86 olarak belirlenen yıllık enflasyon mayıs ayında 75,45’e yükseldi.

Sene başından itibaren yükseliş gösteren yıllık enflasyon bilgilerinin akabinde banka, Aralık 2023’te yüzde 42,50 olan siyaset faizini ocak ayında 250 baz puan artırarak yüzde 45’e yükseltti.

Martta da ikinci faiz artırımına giderek 500 baz puan artışla siyaset faizini yüzde 50’ye çıkaran banka, yılın birinci yarısında siyaset faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını değiştirmeyerek yüzde 50’de sabit tuttu.

Muhabir: Selcan Bedirhanoğlu

En az 10 karakter gerekli

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.