DOLAR 33,1128 0.09%
EURO 36,0632 -0.28%
ALTIN 2.576,62-0,92
BITCOIN 2112866-1.50619%
İzmir
36°

AÇIK

SABAHA KALAN SÜRE

Ülkelerin nükleer silahlara yatırımı, 2023’te silah şirketlerine 31 milyar dolar kazandırdı
136 okunma

Ülkelerin nükleer silahlara yatırımı, 2023’te silah şirketlerine 31 milyar dolar kazandırdı

ABONE OL
01/07/2024 08:40
Ülkelerin nükleer silahlara yatırımı, 2023’te silah şirketlerine 31 milyar dolar kazandırdı
0

BEĞENDİM

ABONE OL

AA

ANKARA (AA) – Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Memleketler arası Nükleer Silahları Kaldırma Teşebbüsünün (ICAN) raporuna nazaran bu şirketlerin, nükleer silaha sahip ülkelerle müddetleri 2040’a kadar uzanan ve toplam pahası 387 milyar dolara ulaşan geliştirme ve üretim kontratları bulunuyor.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Mutabakatı’nın (NPT) imzalanmasının 56’ncı yıl dönümünde AA muhabiri, global bazda nükleer silah harcamaları ve ülkelerin elindeki şimdiki sayıları derledi.

Nükleer silah geliştirme ve üretiminde faaliyet gösteren şirketler, sırf 2023 yılında hükümetlerle yaklaşık 7,9 milyar dolarlık kontratlar imzaladı.

Aralarında Boeing, Lockheed Martin ve General Dynamics’in de yer aldığı bu firmalar, hükümetlerin siyasetlerini ve halkın nükleer silahlara yönelik tavırlarını etkilemek için fikir kuruluşlarına milyonlarca dolar fon verirken yalnızca ABD ve Fransa’da lobicilik faaliyetleri için 118 milyon dolar harcadı.

Bu 20 şirket, 2023’te hükümetlere sağladıkları nükleer silah geliştirme ve bakım hizmetlerinden 31 milyar dolar civarında gelir elde etti.

ICAN’ın raporunda nükleer silahlara son 5 yılda 387 milyar dolar harcandığı belirtilirken 2023’te bu meblağın 91,4 milyar doları bulduğuna işaret edildi. Bu meblağ, 68,2 milyar dolar olan kelam konusu periyodun birinci yılına kıyasla yüzde 34’lük artış manasına geliyor.

ICAN raporunun muharrirlerinden Alicia Sanders-Zakre, bu artışa ait, “Son beş yılda bu insanlık dışı ve yıkıcı silahlara yapılan harcamaların hızlanması, global güvenliği güzelleştirmiyor, global bir tehdit oluşturuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD, nükleer silahlanmaya en çok yatırım yapan ülke

1 Temmuz 1968’de imzalanan ve 1970’te 25 yıllığına yürürlüğe giren NTP, 1995’te süresiz uzatılsa da yayılmasının önlenmesi, nükleer gücün barışçıl kullanımı ve nükleer silahsızlanmayı hedefleyen muahedeye karşın nükleer silaha sahip 9 ülkenin de bu alandaki harcamalarında artış gözlendi.

2023’te Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD, nükleer silahlara toplam 91,4 milyar dolar harcadı.

ABD, nükleer silah alanındaki 51,5 milyar dolarlık harcamasıyla öbür tüm nükleer silah sahibi ülkelerin toplamından daha fazla bu alana yatırım yaptı.

ABD’nin akabinde nükleer silahlanma için en büyük harcamayı yapan ülke 11,8 milyar dolar ile Çin olurken Rusya 8,3 milyar dolarla 3’üncü ve 8,1 milyarla İngiltere 4’üncü sırada yer aldı.

Dünyada 9 bin 500’ü aşkın nükleer başlık potansiyel kullanıma hazır

Stockholm Memleketler arası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) 2024 raporuna nazaran, ocak prestijiyle ülkelerin envanterindeki kestirimi 12 bin 121 savaş başlığının 9 bin 585’i potansiyel kullanım için askeri stoklarda tutuluyor.

Geçen yılki rapora nazaran 12 bin 500’den fazla olan nükleer savaş başlıklarının sayısındaki azalma, bilhassa ABD ve Rusya’nın kullanılmayan savaş başlıklarını tasfiyesinden kaynaklanıyor.

Ülkelerin envanterinde potansiyel kullanıma hazır savaş başlıklarından yaklaşık 2 bin 100’ü, balistik füzelerin üzerinde yüksek operasyonel alarm durumunda tutuluyor. Bu savaş başlıklarının neredeyse tamamının Rusya yahut ABD’ye ilişkin olduğu kaydedilirken birinci kere Çin’in de bu listeye dahil olduğu belirtiliyor.

SIPRI Yöneticisi Dan Smith, “Soğuk Savaş devri silahları kademeli olarak söküldükçe global nükleer savaş başlıklarının toplamı düşmeye devam ederken ne yazık ki operasyonel nükleer savaş başlıklarının sayısında yıldan yıla artışlar görmeye devam ediyoruz.” sözünü kullandı.

Smith, “Bu eğilimin önümüzdeki yıllarda devam etmesi ve hızlanması mümkün görünüyor ve bu durum son derece telaş verici.” ihtarında bulundu.

SIPRI’nın datalarına nazaran, ülkelerin askeri stoklarında bulunan 9 bin 585 nükleer savaş başlığından 4 bin 380’i Rusya ordusunun envanterinde, ABD ordusu 3 bin 708 nükleer savaş başlığıyla ikinci sırada yer alıyor.

Öte yandan, kullanıma hazır nükleer savaş başlıkları açısından ABD 1770 ile birinci sırada, Rusya 1710 ile ikinci sırada.

Her iki alanda da birinci iki sırayı paylaşan ABD ve Rusya’nın akabinde öbür ülkelerin envanterlerine bakıldığında Çin’in 500, Fransa’nın 290, İngiltere’nin 225, Hindistan’ın 172, Pakistan’ın 170, İsrail’in 90 ve Kuzey Kore’nin 50 nükleer savaş başlığı bulunuyor.

Jeopolitik bağlar kötüleştikçe nükleer silahların rolü artıyor

SIPRI’nin raporuna nazaran, nükleer silahların denetimi ve silahsızlanma diplomasisi 2023’te daha büyük aksaklıklar yaşadı.

Şubat 2023’te Moskova’nın, Rusya ve ABD’nin stratejik nükleer güçlerini sınırlayan son nükleer silah denetim muahedesi olan 2010’daki Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nı (START) askıya almasına rağmen ABD de mutabakat datalarının paylaşımını ve yayımlanmasını durdurdu.

ABD ve Batılı ülkelerin Rusya’ya karşı Ukrayna’ya verdiği dayanakla “nükleer silahsızlanma” gayretleri daha da zayıflarken İsrail’in Gazze’ye hücumlarıyla bölgede artan tansiyonlar, ABD ile İran ortasında uranyum zenginleştirme alanındaki diplomatik görüşmeler de kopma noktasına geldi.

Orta Doğu’daki tansiyon, tıpkı vakitte resmi formda nükleer silah sahibi olduğunu açıklamayan lakin nükleer silah geliştirme alanındaki çalışmaları bilinen İsrail’i “Nükleer Silahlardan ve Başka Kitle İmha Silahlarından Arındırılmış Bir Orta Doğu Bölgesi Kurulması Konferansı’na dahil etme” eforlarını da baltaladı.

Muhabir: Murat Karadağ

En az 10 karakter gerekli

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.