Uzmanlar, İsrail’in Batı Şeria’daki ataklarının memleketler arası hukukun ağır ihlali olduğunu belirtiyor
AA
LAHEY (AA) - Memleketler arası Ceza Mahkemesi (UCM) nezdinde Filistinli mağdurların avukatlarından Dr. Triestino Mariniello ve Barselona Memleketler arası Çalışmalar Enstitüsü'nden Profesör Martin Shaw, İsrail güçlerinin ve yerleşimcilerin Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik akınlarını AA muhabirine kıymetlendirdi.
Liverpool John Moores Üniversitesinde öğretim üyesi Dr. Mariniello, İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki akınlarının memleketler arası hukukun ve UAD kararlarının önemli ve ağır ihlali olduğunu belirterek, "Batı Şeria'da halihazırda uygulanmakta olan önemli milletlerarası insancıl hukuk ihlallerinin uzun bir listesi bulunmaktadır. Bunlar ortasında sivillerin zorla nakledilmesi, başta Bedevi topluluklar olmak üzere tüm toplulukların kendi topraklarından zorla tahliyesi, sivil mülklerin ve yapıların rastgele bir askeri gereklilik olmaksızın yıkılması yer almaktadır." dedi.
"İşgal tümüyle hukuka aykırı"
Özellikle keyfi gözaltıların, uzun periyodik idari tutuklamaların ve inşa edilen duvarın milletlerarası hukuka muhalif olduğunu anlatan Dr. Mariniello, "Liste çok uzun lakin burada milletlerarası hukukun münferit ihlallerinin ötesinde vurgulanması gereken en kıymetli konu, işgalin tümüyle hukuka alışılmamış olduğudur. Bu nedenle bağlama odaklanılmalıdır ve bağlam hukuka bir işgaldir." diye konuştu.
Dr. Mariniello, kelam konusu bu ihlallerin bir birçoklarının Birleşmiş Milletler'in (BM) temel yargı organı olan UAD tarafından yakın vakitte tespit edildiğini belirterek, "İsrail'in işgalinin artık yasa dışı olduğu açıkça tespit edilmiştir. Zira İsrail'in işgali, süreksiz değildir ve asıl emeli milletlerarası hukuka karşıt olarak Filistin topraklarının ilhakıdır." sözlerini kullandı.
Hem 2004'te verdiği Duvar kararında hem de Mayıs 2024'te verdiği işgalin hukuka karşıtlığına ait müracaat görüşünde UAD'nin, İsrail'in birçok ihlalini tespit ettiğini söyleyen Dr. Mariniello, bunların en kıymetlisinin ise işgalin asıl emelinin ilhak olduğunun UAD tarafından tespit edilmiş olduğuna dikkati çekti.
İsrail yasal müdafaa kuralına dayanamaz
İsrail'in Batı Şeria'daki taarruzlarının desteği olarak yasal müdafaa kuralına dayanamayacağını aktaran Dr. Mariniello, "UAD'nin son kararında da açıkça vurgulandığı üzere İsrail, işgal ettiği bir topraktan gelen taarruzlar için yasal müdafaaya başvuramaz. Bu sebeple İsrail Dışişleri Bakanlığının BM Şartı'ndaki yasal müdafaaya dayandığı tezlerin geçerli olmadığı görülüyor." dedi
Dr. Mariniello, UCM önünde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında "yakalama kararı" çıkartılması talebi bulunduğunu ve UAD'de devam eden bir soykırım davası olduğunu kaydederek, "Her şeyden evvel hesap verebilirliğin sağlanması için UCM'nin siyasi baskılardan ve güçlü devletlerden gelen tehditlerden korunması çok kıymetlidir, bilhassa ABD'den gelen baskılar ve tehditler, birebir vakitte Almanya başta olmak üzere Çek Cumhuriyeti üzere UCM'ye taraf olan birtakım devletlerden gelen baskılar ve tehditler UCM'nin bağımsızlığını ve çalışmasını engellemektedir." diye konuştu.
UCM'nin tehditlerden korunması gerekir
UCM'nin, İsrailli yetkililer hakkındaki soruşturması sebebiyle batılı ülkelerden gelen tehditlerden korunması gerektiğini savunan Dr. Mariniello, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Şu anda birtakım devletler, mahkemenin tutuklama buyruğu çıkarmasını engellemeye çalışmakta ve çoğunlukla siyasi argümanlarla bağımsız yargılamalara müdahale etmektedir. Münasebetiyle hesap verebilirliği sağlamak için öbür taraf devletler, mahkemenin bağımsızlığını ve tarafsızlığını desteklemeli ve UCM'ye müdahale etmeye yönelik her türlü teşebbüsü kınamalıdır. Hasebiyle hesap verebilirliği sağlamak için güçlü devletlerin siyasi baskılarına teslim olmayan bağımsız ve tarafsız bir UCM'ye muhtaçlığımız var. Ayrıyeten mahkemenin mümkün olan en kısa müddette tutuklama buyruğu çıkarmasına gereksinimimiz var."
UCM savcısının, Batı Şeria'da da işlendiği belgelenmiş memleketler arası kabahatleri da kapsayacak biçimde soruşturmasının kapsamını genişletmesi gerektiğini anlatan Dr. Mariniello, "UCM, bir savaş hatası olan İsrailli sivillerin işgal altındaki topraklara geniş çapta ve açık bir formda belgelenen yerleşimcilerle ilgili olarak soruşturma yapması gerekmektedir." sözlerini kullandı.
"Devletler, milletlerarası mahkemelerin kararlarını uygulamada başarısız oldu"
UAD ve UCM de atılan adımların İsrail'in 1948'den bu yana sahip olduğu cezasızlığa son vermeye yönelik kıymetli adımlar olduğunu vurgulayan Dr. Mariniello, mahkemelerin kararının uygulanması için devletlerin siyasi iradelerine gereksinim olduğunu lisana getirdi.
Dr. Mariniello, İsrail'in, mahkeme kararları ve öbür milletlerarası kuruluşların uğraşlarına karşın Gazze ve Batı Şeria’da ihlallerine devam etmesinin milletlerarası kuruluşların başarısız olmasından değil, devletlerin memleketler arası mahkemelerin kararlarını uygulamada başarısız olmalarından kaynaklandığı belirterek şunları söyledi:
"Mahkemeler, kararlarını uygulamak için her vakit devletlerin işbirliğine gereksinim duyarlar. Burada muhtaçlık duyulan şey, devletlerin UAD'nin kararını uygulama konusunda siyasi irade göstermesidir. Örneğin, devletler İsrail'e silah ambargosu uygulayabilir, münasebetlerini kesebilir. Fakat bunun yerine batılı devletler, İsrail ile bağlantısını sürdürüyor ve İsrail'i mali ve askeri yardımlarla destekliyor. Örneğin Almanya, İtalya UAD'nin kararına karşın İsrail ile ilgilerine devam ediyor."
"İsrailli başkanların soykırımcı tavrı yerleşimcileri cesaretlendirdi"
Barselona Memleketler arası Çalışmalar Enstitüsü'nden Profesör Shaw, Filistin topraklarında devam eden işgalinin temelde yasa dışı olduğunun UAD tarafından tespit edilmesine karşın, İsrail'in Gazze'deki durumun yanı sıra saldırganlığını Batı Şeria'ya taşıyarak buradaki geniş alanlarını fiilen ilhakını önemli bir biçimde arttırdığını belirtti.
Batı Şeria'da artan aşırılıkçı yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik ataklarını lisana getiren Shaw, "İsrailli başkanların, medyanın ve halkın büyük bir kısmının Filistinlilere yönelik yaygın soykırımcı tavrının yerleşimcileri cesaretlendirdiği açıktır." dedi.
Shaw, İsrail hükümetinin ve ordusunun da genel olarak yerleşimcilerin aksiyonlarını desteklediğini kaydederek, "İsrail bu krizi, Batı Şeria ve Gazze'deki Filistin toplumunu temelden zayıflatmak ve Filistin üzerindeki yasadışı denetimini daha da genişletmek için kullanıyor." değerlendirmesinde bulundu.
İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki hücumlarının Nekbe'nin bir uzantısı olduğunu savunan Shaw, İsrail'in ilhak uygulamalarıyla birlikte Filistin toplumunun soykırımla yok edilmesini amaçladığını aktardı.
Muhabir: Selman Aksünger
Muhabir: Selman Aksünger