AA
NEW YORK (AA) – Temmuz ayının son gününde ABD Merkez Bankasının (Fed), eylül ayından itibaren faiz indirimlerine yeşil ışık yakmasına karşın ülkede açıklanan bilgiler, resesyon dehşetlerinin varlık fiyatları üzerinde tesirli olmasına neden oldu.
Fed’in son toplantısında siyaset faizini 23 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit tutması, fiyat artışları açısından temkinli bir yaklaşım olsa da açıklanan istihdam dataları bunun iş gücü piyasası açısından riskli olabileceğini ortaya koydu.
Ülkede 2 Ağustos’ta açıklanan datalara nazaran, ABD’de tarım dışı istihdam, temmuz ayında 114 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşti.
ABD’de işsizlik oranı, temmuzda yüzde 4,1’den 4,3’e çıktı. Arka arda 4 aydır artış gösteren işsizlik oranı, bu devirde Ekim 2021’den bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. Piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen işsizlik oranının bu devirde haziran ayında olduğu üzere yüzde 4,1 olması öngörülüyordu.
İstihdam bilgileri iş gücü piyasasında öngörülenden daha süratli bir bozulmaya işaret ederken, piyasalarda iktisadın resesyona sürüklenebileceğine dair telaşlar arttı.
Daha agresif atılım ihtimali masaya geldi
ABD iktisadında kıymetli bir yere sahip olan sanayi dalının performansına ışık tutan bilgiler de piyasalardaki telaşların artmasında tesirli oldu.
İmalat dalındaki daralma ile iş gücü piyasasındaki yavaşlama göstergeleri sonrasında piyasalarda eylülde faiz indirimlerine başlanacağına kesin gözüyle bakılırken, Fed’in ataklarının büyüklüğüne ait soru işaretleri ortaya çıktı.
ABD iktisadının resesyona sürüklenebileceğine dair endişelerin alevlenmesi sonrası Fed’in eylülde daha agresif bir faiz indirimine gidebileceği fiyatlanmaya başladı.
Resesyon kaygıları satış baskısına yol açtı
Ağustosun birinci gününde iktisadın beklenenden daha fazla yavaşlayabileceğine dair tasalar nedeniyle New York borsası sert düşüşle kapandı.
İstihdam artışının beklentilerin altında kalması kaygıları daha da artırdı ve endeksler 2 Ağustos’u negatif bölgede tamamladı.
Ayın birinci 2 gününde endekslerdeki kayıp Dow Jones’ta yüzde 2,7, S&P 500’de yüzde 3,2 ve Nasdaq’ta yüzde 4,7 oldu.
Bilanço dönemi da pay ve bölüm bazlı oynaklığın yüksek seyretmesine yol açarken, teknoloji paylarında düşüşler dikkati çekti.
Asya piyasasındaki gelişmelerle 5 Ağustos’ta tarihi satış baskısıyla karşı karşıya kalan Dow Jones ile S&P 500 endeksleri ayın en düşük kapanış kıymetlerini kaydetti. Nasdaq endeksi de 7 Ağustos’ta ayın taban düzeyinden kapandı.
Endeksler ayın en düşük kapanış bedellerine indiğinde temmuz ayındaki doruklarından sırasıyla yüzde 6, yüzde 8,5 ve yüzde 13 düşmüş oldu.
Olumlu bilgilerle piyasa toparlandı
Fed yetkililerinden gelen “güvercin” bildiriler ve ABD’de açıklanan işsizlik maaşı müracaatlarının düşüş kaydetmesi, piyasalardaki resesyon tasalarını bir ölçü hafifletti.
Resesyon telaşlarının hafiflemesiyle hisse piyasaları 8 Ağustos’tan sonra toparlanmaya başladı.
Ülkede 12 Ağustos haftasında açıklanan dataların üretici ve tüketici fiyatlarının artış suratının yavaşladığına ve perakende satışların güçlü kaldığına işaret etmesi, piyasalardaki olumlu havayı destekledi.
Açıklanan olumlu bilgilerle Dow Jones endeksi 5 günlük, S&P 500 ile Nasdaq endeksleri 8 günlük yarar serisi elde etti.
Aynı hafta cuma günü Jackson Hole İktisat Siyaseti Sempozyumu’nda konuşan Fed Başkanı Jerome Powell, politika ayarlaması için vaktin geldiğini söyledi.
Powell’ın faiz indirimlerine başlanacağının sinyalini vermesiyle endekslerde haftalık çıkar, Dow Jones’ta yüzde 1,3, S&P 500’de yüzde 1,5 ve Nasdaq’da yüzde 1,4’e yaklaştı.
Son hafta teknoloji paylarında oynaklık yaşandı
Ağustos ayının son haftasında ABD iktisadının ikinci çeyrek büyüme bilgileri ile ferdî tüketim harcamaları takip edilirken, çip şirketi Nvidia’nın finansal sonuçları da yatırımcıların odağında yer aldı.
Nvidia, çarşamba günü piyasalar kapandıktan sonra yayımladığı bilançosunda 28 Temmuz’da sona eren 3 aylık periyotta gelirinin yüzde 122 arttığını ve 30 milyar dolarla rekor düzeye çıktığını bildirdi.
Geliri piyasa beklentilerini aşmasına karşın Nvidia paylarında düşüş yaşanırken, kimi büyük teknoloji ve yarı iletken şirketlerin paylarındaki düşüşler de dikkati çekti.
ABD’de Gayri Safi Yurt İçi Hasıla bu yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 3 arttı. Kelam konusu devirde büyüme verisinde üst taraflı revizyona gidilirken, geçen ay yayımlanan öncü datalarda, ülke iktisadının ikinci çeyrekte yüzde 2,8 büyüdüğü öngörülmüştü.
Dün yayımlanan Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek şahsî tüketim harcamaları fiyat endeksi de temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentiler dahilinde, yıllık bazda ise yüzde 2,6 ile kestirimlerin altında arttı.
Bu gelişmelerle, 30 Ağustos’ta 41.563,08 puan ile kapanış rekorunu tazeleyen Dow Jones endeksi, ay boyunca toplamda yüzde 1,8 yükseldi.
S&P 500 endeksi ağustos ayında yüzde 2,3 bedel kazanırken, Nasdaq endeksi birtakım teknoloji paylarındaki satış baskısına rağmen ayı yaklaşık yüzde 0,7 karla tamamladı.
Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun
HABERLER
01 Eylül 2024