AA
ANKARA (AA) – İktisat idaresi, 2025-2027 periyodu Orta Vadeli Program’ın (OVP) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklanmasının akabinde soruları yanıtladı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, iktisatta sağlıklı ve sürdürülebilir büyüme, global rekabet gücü artışı ve ithalat bağımlılığının azaltılması için faal bir sanayi siyaseti çerçevesinde yapısal dönüşüm adımlarının atılmasının değerli olduğunu söyledi.
OVP’de de bu adımlara güçlü halde yer verildiğine işaret eden Kacır, “Yüksek katma bedelli üretimi güçlendirmek bu adımların ana gayelerinden biri. Hem üretimde hem ihracatta orta yüksek ve yüksek teknoloji eserlerin hissesini artırmayı amaçlıyor ve bu doğrultuda değerli adımları hayata geçiriyoruz.” diye konuştu.
Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı’nın bugüne kadar Türkiye Cumhuriyeti tarihinde açıklanmış en kapsamlı ve en büyük ölçekli yatırım teşvik programı olduğunu lisana getirdi.
Programın yenilikçi yüksek teknoloji alanlarına odaklanan yeni teknolojileri, rekabet gücünü sağlayacak ekonomik ölçeğe sahip olarak Türkiye’de hayata geçirmeyi, teknik ve mali yeterliliğe sahip yatırımları önceliklendirmeyi, teknolojik kazanım boyutu olan ve stratejik katma paha sağlayan yatırımları hayata geçirmeyi amaçladığını vurgulayan Kacır, şu değerlendirmede bulundu:
“Bu programla önümüzdeki periyotta global yatırımların, direkt yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye’ye gelişini de hızlandırmayı sağlayacağız. Yeniden Merkez Bankamız ile hayata geçirdiğimiz ve bankamızın üç yıl içinde 300 milyar lira kaynak sağladığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nı da tümüyle 284 yüksek teknoloji eseri ve 261 yenilikçi teknoloji başlığına odakladık. Bu programın teknik ve stratejik kıymetlendirme süreçlerini de bakanlık olarak gerçekleştiriyoruz.”
“İkiz dönüşüm” hedefi
Kacır, son devirde uygulamaya alınan Teknoloji Odaklı Sanayi Atağı Programı ile de AR-GE’den seri üretime kadar TÜBİTAK, KOSGEB ve Bakanlık yatırım teşviklerini tek pencereden yüksek ve orta yüksek teknolojili eserlere yönelik sunduklarını anlattı.
Rekabet gücü için en kıymetli maksatlardan birinin de Türkiye’de ikiz dönüşümü hızlandırmak olduğuna dikkati çeken Kacır, şunları söyledi:
“İkiz dönüşüm dediğimizde dijital dönüşümden ve yeşil dönüşümden bahsediyoruz. Teknolojik altyapının kurulması, dijital marifetlerin yükseltilmesi istikametiyle dijital dönüşümde ve bilhassa milletlerarası düzenlemelere ahenk tarafıyla karbon emisyonunu azaltıcı yatırımların hızlanması istikametiyle de yeşil dönüşümde önümüzdeki periyotta aktif adımları yeniden son periyotta ilan ettiğimiz Yeşil ve Dijital Dönüşüm Takviye Programı ile sağlamayı amaçlıyoruz.”
Kacır, OVP’de öngörüldüğü üzere verimliliği artırıcı diğer değerli adımları da faal biçimde atmaya devam edeceklerini söz etti.
Planlı sanayi alanlarının gelişiminin en kıymetli çalışma alanlarından biri olduğunu vurgulayan Kacır, şunları kaydetti:
“Bugün Resmi Gazete’de yayınlanan ıslahat niteliğinde değişimler içeren Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Yönetmeliği’nde attığımız adımlarla önümüzdeki periyotta hem OSB’lerde altyapı kurulumlarını hızlandıracağız hem de sanayicilerimizin OSB’lerde yatırım yerine erişimini daha kolay ve mümkün hale getireceğiz. Tekrar OVP’de öngörüldüğü üzere AR-GE’ye yönelik faaliyetlerin TÜBİTAK ve KOSGEB üzere kurumlarımız eliyle güçlü formda desteklenmesi, KOBİ’lerin dayanıklılığının verimlilik odaklı yaklaşımlarla yükseltilmesi, teknoloji girişimciliğinin yükseltilmesi de değerli çalışma alanlarımızdan olacak. Teşvik sisteminde kapsamlı bir değişiklik hazırlığı içindeyiz ve burada da tekrar verimliliği artırıcı yaklaşımları temel alacağız. Beşeri sermaye sanayi siyasetlerimizin ana ögesi olmaya devam edecek ve önümüzdeki periyotta Ulusal Eğitim Bakanlığımız ve OSB’lerimiz, sanayicilerimiz ortasındaki işbirliğini güçlendirici ve özel bölümün mesleksel ve teknik eğitimde sorumluluğunu ve rolünü artırıcı adımları hayata geçireceğiz.”
Yerli doğal gaz ve petrol üretiminde artış hedefi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da yerli petrol ve doğal gaz üretiminde artış hedeflediklerini belirterek, “Bu yıl ve 2025’te amacımız ham petrol üretimimizi yüzde 50 artırarak günlük 200 bin varile, doğal gazdaki üretimimizi 2025’te yüzde 50 artırarak günlük 10 milyon metreküpe, 2026’da ise yüzde 200’lük artışla bugünkü üretime nazaran günlük 20 milyon metreküpe ulaştırmayı hedefliyoruz.” dedi.
Arz güvenliği, dışa bağımlılığı düşürme ve iklim değişikliğiyle ilgili Türkiye’nin uzun vadeli amaçları kapsamında şekillendirilen siyasetlerin yeni OVP devrinde de kararlılıkla uygulama gayesi bulunduğunu vurgulayan Bayraktar, yeni periyotta yerli ve yenilenebilir kaynakların en azami halde iktisada kazandırılacağını söyledi.
Bayraktar, OVP’deki cari açık maksadına de dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Özellikle güç ve maden ithalatı maalesef önemli boyutta yer kaplıyor. Biz güç arz güvenliğimizi sağlarken tıpkı vakitte dışa bağımlılığı düşürerek cari açıktaki negatif etkiyi azaltmaya uğraş ediyoruz. Yerli ve yenilebilir kaynakların en azami halde iktisada kazandırıldığı, birebir vakitte madenlerimizin katma kıymetli formda elbette etrafla uyumlu iş sıhhati ve güvenliğini önceliklendirerek ekonomimize kazandırılması öncelikli konularımız ortasında. Bilhassa sanayicilerimiz için yeşil dönüşüm kapsamında birlikte tahlil arayışımız, Avrupa’ya ihracat manasındaki hudutta karbon düzenlemesi hazırlıklarımız bu manada güç politikalarımızı şekillendiriyor.”
Yenilenebilir güç kapasite artışında 2,5 kat hedefi
Bayraktar, program periyodunda, yenilenebilir güçte geçmiş 15 yıldaki kapasite artışının yaklaşık 2,5 kat fazlasının gerçekleşeceğini belirterek, şöyle devam etti:
“İnşallah bu yılı da birinci sefer 5 bin megavat üzerinde bitireceğiz. Münasebetiyle bu geçmiş 15 yıldaki performansımızı neredeyse 2-2,5 kat artırarak bundan sonraki süreçte bilhassa rüzgar ve güneş kaynaklarımızı devreye almayı hedefliyoruz. OVP’de de zati ortaya konulan kıymetli amaçlardan bir tanesi bu.”
Enerji bölümündeki ıslahat çalışmalarına da değinen Bayraktar, “Özellikle yenilenebilir güç, yerli kaynakları ve madenlerimizin devreye alınmasıyla alakalı çok yakın bir vakitte Meclisimizin gündemine getirmeyi düşündüğümüz müsaade süreçlerini kısaltan husus var. Müsaade süreçlerini kısaltmak suretiyle yatırımcıların bu alandaki önünü de açmaya hedefliyoruz.” tabirlerini kullandı.
Bayraktar, doğal gaz ve elektrikte takviyeleri gelir kümesine nazaran daha aktif bir biçimde yeni devirde planlamayı hedeflediklerini ve TPAO, BOTAŞ, Eti Maden ve EÜAŞ’ın da yeni devirde farklı bir formda yapılandırılarak Türkiye’nin iktisadına daha fazla katkı yapmasını hedeflediklerini kelamlarına ekledi.
“Tarımsal üretimin artırılması konusundaki kararlılığı görmek mümkün”
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sulama yatırımlarının ziraî üretimi verimli biçimde yapmak için son derece kıymetli olduğunu aktardı
Aynı vakitte yapısal dönüşümlere de devam etmeleri gerektiğini vurgulayan Yumaklı, “Özellikle açıklamış olduğumuz planlı üretim, kontratlı üretim, işlenmeyen tarım topraklarının ziraî üretime kazandırılması, lojistik ve fire üzere kimi aksiliklerin organize tarım bölgeleri yoluyla elimine edilerek buradaki konuların müspet hale getirilmesi üzere hususlar, tekrar devam eden konular.” dedi.
Yumaklı, şu anda kapalı devre sulama sistemlerinin oranının yüzde 35 olduğu bilgisini vererek, yaptıkları yeni sulama sistemlerinin tamamının kapalı devre sulama sistemleri olarak sürdüğünü bildirdi.
Buna bağlı olarak üreticilerin damla sulama sistemleri üzere yatırımlarının da yüzde 50’sini hibe programlarıyla kendilerinin karşıladığını belirten Yumaklı, şunları kaydetti:
“Burada eksiksiz bir sistemin dönüştürülmesi hususu var. Bizim halihazırda sulamaya açılmış olan alanımız 7,2 milyon hektar. 2028 yılının sonuna kadar yani 2024-2028 periyodunda, sulamaya açacağımız alan 750 bin hektar, 2028’e kadar da halihazırda mevcutların da dönüştürülmesi yüzde 35’lerden yüzde 45’lere gelmiş olacak, bu türlü de bir maksadımız var. 2025’te sulama bütçesine ayrılan sayının artış oranı yüzde 83. Hasebiyle OVP’de bahsedilen ziraî üretimin artırılması konusundaki kararlılığı da buradan görmek mümkün.”
“Yeni amaçlarla dış ticaret açığını azaltma uğraşı içinde olacağız”
Ticaret Bakan Ömer Bolat ise ihracatta hedeflenen artışlara ulaşılabilmesi için atılacak adımlara ait soruları yanıtladı.
2023 yılı gerçekleşmelerinin OVP gayelerini büyük ölçüde tutturduğunu, 2024 yılı varsayımlarının de gerçekleştiğini vurgulayan Bolat, “Ekonomideki gayeler ve gerçekleşmeler, gerçek ve olumlu yolda ilerlediğimizi gösteriyor.” diye konuştu. Bilhassa dış ticaret ve cari süreçler açığının kapanmasındaki olumlu gelişmelerle hem makroekonomik istikrara hem de net mal ve hizmet ihracatıyla ekonomik büyüme ve istihdam artışına katkı vermekten memnuniyet duyduklarını belirten Bolat, şunları bildirdi:
“Önümüzdeki süreçte mevcut çalışma programımıza devam edeceğiz. Tıpkı vakitte da yeni amaçlarla global büyümenin ve global ticaretin epeyce sakin olduğu bir ortamda dahi hem ihracatımızda artışa devam etmek hem de ithalatımızda kural dışı ve haksız rekabete yol açan uygulamalara karşı aldığımız, alacağımız önlemlerle dış ticaret açığını azaltma çabası içinde olacağız.”
Bolat, Türkiye’nin hem mal hem de hizmet ihracatındaki artış trendinin devam ettiğini lisana getirdi.
Son 15 ayda dış ticaret açığının 44 milyar dolar, cari süreçler açığının ise 41 milyar dolar azaldığını söz eden Bolat, ağustos prestijiyle dış ticaret açığında yıllık 78 milyar dolarlık, cari süreçlerde de yıllık 16 milyar dolarlık gerileme olduğunu aktardı.
Bolat, amaçlarının bu düzgünleşme sürecinin devam ettirilmesi olduğunu, katma kıymetli ihracatı ve e-ihracatı artırma istikametindeki maksatlar için de çalıştıklarını anlattı.
Bu alanlardaki takviyeleri artıracaklarını belirten Bolat, ticaret diplomasisiyle yeni pazarlar bulacaklarını, Türkiye’nin başta klâsik pazarlar olmak üzere Avrupa Birliği’nden Körfez ülkelerine kadar birçok pazarda ihracat manasında olumlu gelişmelere devam edeceklerine lisana getirdi.
Bakan Bolat, hizmetler ihracatındaki artışı sürdürüp cari süreçler istikrarının güzelleşmesine katkı vereceklerine de dikkati çekerek, “Önümüzdeki süreçte OVP gayelerimizi son bir yılda olduğu üzere gerçekleştirme yolunda uğraşlarımıza devam edeceğiz.” dedi.
Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur,Mehmet Can Toptaş,Seda Tolmaç,Gülşen Çağatay,Gökçe Topbaş
HABERLER
11 Eylül 2024