AA
İSTANBUL (AA) – Arakan eyaletindeki hudut karakollarına düzenlenen eş vakitli taarruzları münasebet gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, 25 Ağustos 2017’de Arakanlı Müslümanlara karşı kitlesel şiddet hareketleri başlattı.
Sivillere yönelik hücumların daima arttığı Myanmar’ı terk eden Arakanlı Müslümanların, memleketlerinden uzakta geçirdikleri 7’nci yılda da geri döneceklerine dair umutları bulunmuyor.
Arakanlı Müslüman aktivist Dr. Muhammet Khubeyb, Burma İnsan Hakları Ağı (BHRN) Yöneticisi Kyaw Win, Myanmarlı insan hakları aktivisti ve soykırım uzmanı Maung Zarni ve Arakanlı Müslüman hakları aktivisti ve “Özgür Rohingya Koalisyonu” kurucularından Nay San Lwin, Myanmar ordusu ve Budist milliyetçilerin Arakanlı Müslümanlara yönelik başlattığı kitlesel şiddet hareketlerinin 7’nci yılında AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
“Arakanlı Müslümanlar, memleketler arası toplum ve adalet kurumlarına kıyasla Türkiye üzere Müslüman ülkelerden daha ümitvar”
Arakanlı Müslüman aktivist Dr. Khubeyb, Arakanlıların memleketlerine dönme hayaliyle yaşadıklarını lakin ülkedeki silahlı isyancı kümelerle ordu ortasında devam eden çatışmaların bu umutlarını neredeyse imkansız kıldığını söz etti.
Bangladeş’teki mülteci kamplarında Arakanlı Müslümanların çok sıkıntı şartlarda yaşadığını lisana getiren Khubeyb, kamplarda kalan çocukların eğitime erişiminin olmadığına dikkati çekti.
Khubeyb, Myanmar askeri idaresinin bölgeye yabancı gazeteci ve yardım kuruluşlarının erişimini kısıtlaması nedeniyle Arakan’da yaşanan insani krizin dünya kamuoyuna gereğince yansıtılamadığını söyledi.
Uluslararası Adalet Divanında (UAD) Myanmar’a karşı açılan soykırım davasını anımsatan Khubeyb, mahkemenin süreksiz önlemlerinin, Myanmar askeri idaresi üzerinde tesirli olmadığını söz etti.
Khubeyb, bu durumun Arakan halkının memleketler arası topluma inancını zedelediğini belirterek, “Arakanlı Müslümanlar, memleketler arası toplum ve adalet kurumlarına kıyasla Türkiye üzere Müslüman ülkelerden daha ümitvar.” dedi.
“Gazze’de yaşananların birebiri burada da yaşanıyor”
Burma İnsan Hakları Ağı (BHRN) Yöneticisi Win de Myanmar ordusunun hiç tereddütsüz milletlerarası hukuku ihlal ettiğini, kendilerinin hukuktan üstün olduklarını ve kimsenin onlara ziyan veremeyeceğini düşündüklerini lisana getirerek, memleketler arası hukuku görmezden gelenlerin teşvik edilmemesi ya da korunmaması gerektiğini vurguladı.
Ordunun binlerce sivili öldürdüğüne, okulların, hastanelerin, ibadet merkezlerinin ve hayat alanlarının yok edildiğine dikkati çeken Win, “Gazze’de yaşananların birebiri burada da yaşanıyor.” diye konuştu.
Win, Myanmar ordusunun ülkedeki Chin ve Shan eyaletlerinde denetimi kaybettiğini ve binlerce askerin teslim olduğunu belirterek, ordunun büyük bir darbe aldığını savundu.
UAD’de Myanmar’a karşı açılan soykırım davasını da pahalandıran Win, mahkemenin önlem kararlarının akabinde Myanmar idaresine karşı yaptırım uygulanmadığını ve bunun ülkede birbirleriyle çatışan kümeleri daha fazla insan hakları ihlalinde bulunmaya teşvik ettiğini anlattı.
“Sudan, Filistin ve Myanmar’da mağdurlar kahverengi, siyah derili ve Müslüman”
Myanmarlı insan hakları aktivisti ve soykırım uzmanı Zarni de Arakanlı Müslümanların birbirleriyle savaşan Arakan ordusu ile Myanmar ordusu ortasında sıkışmış durumda olduklarını söyledi.
Myanmar ordusunun Bangladeş’teki mülteci kamplarında ya da Myanmar içinde hiçbir geleceklerinin bulunmadığını düşünen birtakım genç Arakanlı Müslümanları kendi saflarında savaşmaları için teşvik ettiğini belirten Zarni, “Bu, epey sıra dışı bir durum. Eski katiller, daha evvelki soykırımlarda hayatta kalan kurbanlarını, ayrılıkçı Budist Arakan ordusuna karşı savaşmak için askere alıyor.” biçiminde konuştu.
Zarni, Myanmar’da cuntanın kimi bölgelerde denetimi kaybettiğini kaydederek, “Ülkeyi kim denetim ederse etsin, hiçbir taraf Arakanlı Müslümanların etnik bir küme olarak Myanmar’a ilişkin olduğu gerçeğini kabul etmek istemiyor. Her iki durumda da onlara ülkelerine geri dönme ya da Myanmar toplumuna tekrar entegre olma konusunda rastgele bir umut ya da beklenti sunulmuyor.” tabirlerini kullandı.
Myanmar’da Arakanlı Müslümanların yaşadıklarıyla, Sudan’daki iç savaş ve İsrail’in hücumları altında Gazze’deki insanlık dramının emsal taraflarına işaret eden Zarni, “İlginç olan bu üç hadisede da (Sudan, Filistin ve Myanmar) mağdurların kahverengi ve siyah ciltli, esasen Müslüman olmasıdır.” dedi.
Zarni, acı çeken paklar beyaz, Avrupalı yahut Hristiyan olmadığında Batı medyasının çatışma bölgelerindeki haberlere ilgi göstermediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Barışçıl davrandığı sanılan Budistler, silaha sarılsalar da terörist olarak etiketlenmiyor. Toplumunun özgürlüğü için direnen ya da gayret eden rastgele bir Müslüman’ın (Batıda) medyada terörist olarak yansıtılmasının oranı yüzde 99.”
İsrail ordusu ile Arakan ordusunun propagandalarının benzerlik gösterdiğini lisana getiren Zarni, “Arakan ordusu, Arakanlı Müslümanların köylerini soykırımcı halde yok ederken onları kurtarmak için insani bir misyon yaptıklarına dair propaganda görüntüleri gösteriyor. İsrail’de yaşanan da bu. İsrail ordusu, (Gazze’deki) fiziki altyapının yüzde 80’ini yok etmesine ve 40 binden fazla insanı öldürmesine karşın siyonistler ve Netanyahu hükümeti tarafından medyada en ahlaklı ordu olarak sunuluyor.” diye konuştu.
“(Myanmar ordusundaki) Kimi subayların İsrail’de eğitim gördüğünü biliyoruz”
Arakanlı Müslüman hakları aktivisti ve “Özgür Rohingya Koalisyonu”nun kurucularından Nay San Lwin, Bangladeş’e sığınan bir milyona yakın Arakanlı Müslüman’ın ülkelerine dönmek istediklerini lakin bunun pek de mümkün olmadığını belirterek, “Uluslararası toplum, şimdiki üzere sessiz kalmaya devam ederse Arakanlı Müslümanlar vatanlarını kaybedecek.” dedi.
Batılı devletlerin Ukrayna başta olmak üzere dünyadaki çatışma bölgelerinde “taraf tuttuklarını” söyleyen Lwin, Arakanlı Müslümanlara yönelik etnik paklığın daha az ilgi gördüğünü vurguladı.
Lwin, İsrail ordusu ile Myanmar ordusu ve isyancı küme Arakan ordusunun sivilleri amaç alan davranışlarında benzerlik olup olmadığına dair şunları söyledi:
“Tüm zalimlerin davranışları, mazlumların durumu çabucak hemen birebirdir. Fark, ekseriyetle (zalimlerin) ne çeşit silah, strateji kullandıkları ve ne tıp takviye aldıklarındadır. Arakan ordusu ya da Myanmar ordusu, İsrail ordusu kadar gelişmiş değil. Ayrıyeten silah ve teknoloji konusunda Batı hükümetlerinin dayanağına de sahip değiller lakin yeniden de Myanmar ordusunun İsrail ordusu tarafından desteklendiğinden eminim. (Myanmar ordusundaki) Kimi subayların İsrail’de eğitim gördüğünü biliyoruz.”
Muhabir: İbrahim Hamdi Hacıcaferoğlu,Sercan İrkin
HABERLER
25 Ağustos 2024