AA
ÇORUM (AA) – Anadolu’nun birinci medeniyetlerinden Çizgisi ve Hititlerin kültürel mirasının bulunduğu, milattan evvel 6 binlerden izler taşıyan Hattuşa Ören Yeri, UNESCO “Dünya Kültür Mirası” ve “Dünya Belleği” listesinde yer alıyor.
Çorum’un 80 kilometre güneybatısında yer alan Boğazkale’de etrafı 7 kilometre surla çevrili, 2 kilometrekare yerleşim alanına sahip Hattuşa Antik Kenti ve Yazılıkaya Tapınağı, yılın her mevsimi değişen görünümüyle konuklarını ağırlıyor.
1906 yılından bu yana yapılan hafriyatlarda 8 bin yıllık geçmişi olduğu tespit edilen tarihi kentteki mimari eserler, ziyaretçilerini vakitte seyahate çıkarıyor.
Hitit medeniyetine yaklaşık 450 yıl başşehirlik yapan Hattuşa Antik Kenti’nde 1906’da başlayan arkeolojik hafriyatlar, 118 yıldır devam ediyor.
Alman Arkeoloji Enstitüsü ismine Prof. Dr. Andreas Schachner başkanlığında 2006’dan bu yana yürütülen hafriyat çalışmalarına her yıl farklı ülkelerden ve farklı branşlardan bilim insanları katılarak Türkiye’nin arkeoloji literatürüne katkı sağlıyor.
Schachner, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hattuşa’nın uzun mühlet başşehir olması ve 8 bin yıllık geçmişe sahip olmasından ötürü burada yapılan kazıların eşsiz bir arşiv niteliğinde olduğunu söyledi.
Hattuşa’daki hafriyatlarda sürprizlerle karşılaşabildiklerini belirten Schachner, “Boğazköy’de (Hattuşa) her yıl sizi neyin beklediğini bilmiyorsunuz. Bazen çok olağan geçiyor, birtakım yıllar ise sürprizlerle dolu olabiliyor. Bu sene şimdiye kadar sürpriz bir şeyle karşılaşmadık lakin dönemin 3’te 2’si önümüzde. Hasebiyle, bakalım bizi neler bekliyor.” dedi.
Hattuşa’da yüklü olarak Hitit periyodu üzerinde çalıştıklarını, hafriyat çalışmalarının Hattuşa’nın kuzeybatı yamacındaki Büyük Kale’de, Saray’da ve Üst Kent’in batı yamacında ağırlaştığını lisana getiren Schachner, hafriyatlarda elde edilen buluntuların tek başına mana tabir etmediğini, bulunduğu etrafla birlikte kıymetlendirilerek çeşitli periyotlar hakkında bilgiler verdiğini kaydetti.
“Hattuşa’da her devirde sürprizlerle dolu buluntular karşımıza çıkabiliyor”
Schachner, şu bilgileri verdi:
“2 sene evvel Yerkapı’da tespit edilen hiyeroglifleri incelediğimizde Üst Kent’in planlanması, kendi devrindeki ideolojik manasıyla ilgili birçok yeni şeyler öğrendik. Birebir şey Kalasma tableti ya da kemik üzerine kakma eser için de geçerli. Hepsi bize değişik bir şeyler aktarıyor. Geçen sene Demir Çağ katmanında birinci sefer bir sikke bulundu. O sikkenin Milet kentinden geldiğini tespit ettik. Demir Çağı’nda bu kadar uzun menzilli değiş tokuş olduğunu görüyoruz. Yahut bir katman içinde Bizans periyoduna ilişkin kurşun mührü bulduk. Bu stil kurşun mühürler kendi periyodunda bir kağıt üzerinde yazılmış bir metnin mührü olarak kullanılmış. Bu mühür Antakya’da papazlık yapan biri tarafından gönderilen bir yazının ardındaydı. Böylelikle biz Antakya’ya kadar giden bir bağ ağı olduğunu görebiliyoruz. Hattuşa’da her periyotta sürprizlerle dolu buluntular karşımıza çıkabiliyor.”
“Hattuşa, milattan evvel 6 binde başlayarak bugüne kadar iskan edilmiş”
Hattuşa’daki arkeolojik kazıların, uzun soluklu olmasından ötürü çok kıymetli olduğuna dikkati çeken Schachner, şunları kaydetti:
“Biz her yeni buluntuyla eski buluntuları tekrar pahalandırmak durumundayız. Hattuşa, milattan evvel 6 binde başlayarak bugüne kadar iskan edilmiş. Her periyoda ilişkin izlerin tarafımızdan bulunup kıymetlendirilmesi, Kuzey İç Anadolu’da yaşayan insanların ömür stili, tarım stili, kullandıkları hayvanlar, kültürleri mevzularında bilgiler aktarıyor olması değerli. Böylelikle karşılaştırma yaparak o devirler hakkında bilgi sahibi oluyoruz. Bu nedenle Hattuşa, ünik bir tarihi arşivdir. Natürel ki en değerli devri Hitit periyodudur, başşehirlik yapmasından ötürü. Siyasi bağlar, dini uygulamalar, milletlerarası alakalara kadar uzanan bilgiler elimize geçiyor ki böylelikle bu periyodu aydınlatabiliyoruz.”
Muhabir: Kemal Ceylan,Şahin Şeker
HABERLER
15 Ağustos 2024