AA
ŞANLIURFA (AA) – 12 bin yıllık geçmişiyle “tarihin sıfır noktası” olarak bilinen Göbeklitepe’de keşfedildiği günden bu yana gerçekleştirilen hafriyatlarda neolitik periyoda ilişkin değerli bilgilere ve yapıtlara ulaşıldı. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesiyle ünü sonları aşan ve her yıl binlerce turisti ağırlayan Göbeklitepe’de, hafriyat çalışmaları sürüyor.
Göbeklitepe Hafriyat Lideri Prof. Dr. Necmi Karul, AA muhabirine, Taş Doruklar projesi kapsamında bu yıl mayıs sonunda başladıkları alan çalışmalarını bayram nedeniyle verdikleri kısa ortanın akabinde sürdürdüklerini söyledi.
Geçmiş devirlerde olduğu üzere bu dönem da gayelerinden birinin onarım çalışmalarına devam etmek olduğunu lisana getiren Karul, şöyle konuştu:
“Geçen yıl ‘aslanlı yapı’ olarak isimlendirilen bir yerin onarımını tamamlamıştık. Bu yıl da o periyoda ilişkin ikinci bir yapıyla ilgili çalışmaları bitirdik. Şu anda da muhafaza çatısının altında olan bir evvelki evreye ilişkin anıtsal yapıların olduğu yerde hafriyatları sürdürüyoruz. Bu alanda geçtiğimiz yıl dünyanın en eski boyalı heykeli olarak isimlendirilen bir yapıta rastlamıştık. Hasebiyle burada iş bitti üzere görünse de aslında hala yapılacak çok iş var. Konsantrasyonumuz bu alanda devam ediyor.
En çok sorulan sorulardan birisi ‘Önümüzdeki günlerde emsal buluntularla karşılaşacak mıyız?’ biçiminde. Arkeolojinin tabiatında neyle karşılaşacağınızı bilmiyorsunuz, eser odaklı bir iş yapmıyoruz. Buradaki bilgiyi toplamaya çalışıyoruz. O bilgi de hafriyat çalışmalarının akabinde laboratuvar ortamlarında bedellendiriliyor. Bu bağlamda düşündüğümüzde çalışmaların 12 ay boyunca sürdüğünü, bu periyodun 3-4 ayının yerde geçtiğini, geri kalan kısmının da üniversitede, laboratuvarlarda, enstitülerde sürdürüldüğünü varsaymanız gerekiyor. Bu yıl da ekimin ortalarına kadar buradayız. Hasebiyle yaklaşık 4 aylık bir saha çalışmasını planlıyoruz.”
“Kazılar durdu” tezine yalanlama
Karul, kimi toplumsal medya hesaplarında paylaşılan “Göbeklitepe’deki hafriyat çalışmalarının durduğu” istikametindeki savların temelsiz olduğunu belirterek, bu kapsamda yapılan haberlerden keder duyduklarını vurguladı.
Göbeklitepe ile ilgili bu üslup haberlerle vakit zaman karşılaştıklarını anlatan Karul, “Gördüğünüz üzere burada çalışmalar devam ediyor, devam da edecek. Başka taraftan utanç verici bir öbür bahis da bu bağlamda birilerinin buradaki hafriyatları durdurabilme üzere bir erke sahibi olduğunun düşünülmesi. Hiçbir Türk bilim insanı, hiçbir Türk kamu yetkilisi, buradaki bilimsel çalışma için karar vermesine, yönlendirmesine aslında müsaade etmez. Toplumun da bu bahiste müsterih olmasını bekliyoruz. Endişelenecek bir şey yok.” tabirini kullandı.
Göbeklitepe’nin motive edici yönü
Necmi Karul, daha evvel karşılaşılmamış birtakım yapıtlara Göbeklitepe’de ulaşılmış olmasının kendilerini çalışmalara daha motive ettiğine dikkati çekerek kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Arkeolojinin en motive edici yanlarından biri, neyle karşılaşacağınızı bilmemeniz. Bu bölgedeki kazıların daha da motive edici bir yanı var. Bu cins daha evvel karşılaşmadığımız yapıtlarla müsabaka olasılığımızın çok yüksek olması. O yüzden son yıllarda yaptığımız çalışmalara arkeometrik incelemeleri ve tahlilleri önceye nazaran daha fazla dahil etmeye çalışıyoruz. Yalnızca eser odaklı değil öteki buluntular, sonuçlarımız da var. Beslenmeyle, evcilleştirmeyle ilgili son derece farklı sonuçlar var. Münasebetiyle bu yıl da benzerlerinin olmaması için hiçbir sebep yok.”
Elde ettikleri sonuçları saklamadıklarını tabir eden Karul, arkeolojinin tabiatı gereği bilgiyi kanıtlanabilir hale geldikten sonra gerçek bir halde paylaştıklarını aktardı.
Bu yıl kasımda Dünya Neolitik Kongresi’nin Şanlıurfa’da yapılacağı bilgisini veren Karul, 60’tan fazla ülkeden Neolitik Çağ uzmanının kente geleceğini, onlarla Göbeklitepe ile Karahantepe’deki bilgileri paylaşacakları için heyecanlı olduklarını kelamlarına ekledi.
Muhabir: Eşber Ayaydın
HABERLER
01 Eylül 2024