AA
PEKİN (AA) – Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran Şi, görüşmede iki büyük ülke Çin ile ABD’nin tarihe, halka ve dünyaya karşı sorumluluk içinde dünya barışı için istikrar kaynağı ve ortak kalkınmanın motoru olmaları gerektiğini vurguladı.
Dünyanın değişim ve çalkantı içinde bulunduğuna dikkati çeken Şi, “İnsanlar, açıklık ve ilerleme istiyor, dışlama ve gerileme değil.” sözünü kullandı.
Şi, Çin-ABD alakalarının vakit içinde geçirdiği değişime karşın Çin’in ABD ile istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir bağlantı kurma amacının, ilgileri karşılıklı hürmet, barış içinde bir ortada yaşama ve kazan-kazan işbirliği içinde yürütme unsurunun, egemenliği, güvenliği ve kalkınma çıkarlarını muhafaza halinin ve Çin ile ABD halkları ortasında klasik dostluğu ilerletme uğraşının değişmediğini belirtti.
ABD tarafının kendileriyle tıpkı doğrultuda çalışacağını umduklarını lisana getiren Şi, Washington’ın Çin’i ve kalkınmasını olumlu ve akılcı açıdan görmesini, her iki ülkenin oburunun kalkınmasını tehdit değil fırsat olarak değerlendirmesini ve büyük ülkelerin birbiriyle geçinmesinin gerçek yolunu bulmak için Çin ile birlikte çalışmasını dilediklerinin altını çizdi.
Biden ile Şi ortasında planlanan telefon görüşmesi
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada da görüşmenin, ABD ile Çin münasebetlerini sorumlu biçimde yönetmek ve bağlantı kanallarını açık tutma eforlarının modülü olduğu, tarafların ABD Başkanı Joe Biden ile Çin Devlet Lideri Şi Cinping’in Kasım 2023’teki Woodside Tepesi’nde uyuşturucuyla gayret, ordular ortası irtibat ve yapay zeka güvenliği ile riskleri alanında işbirliği taahhütlerinin uygulanmasına yönelik adımların ele alındığı belirtildi.
Tarafların, ayrıyeten Tayvan Boğazı’nın iki yakası ortasındaki ilgileri, Rusya’nın Ukrayna ile savaşını ve Güney Çin Denizi’ndeki sıkıntıları da tartıştığı tabir edilen açıklamada, Devlet Başkanı Şi ile Başkan Biden ortasında planlanan telefon görüşmesi dahil irtibat kanallarını açık tutmaya yönelik eforlardan duyulan memnuniyetin lisana getirdiği kaydedildi.
Şi’nin kabulü öncesinde Sullivan ile Çin Dışişleri Bakanı ve Komünist Partisi Merkezi Dış Münasebetler Kurulu Ofisi Yöneticisi Vang Yi ortasında gerçekleştirilen “Çin-ABD Stratejik Diyaloğu” görüşmelerinde iki ülke önderleri ortasında gelecek haftalarda bir telefon görüşmesi yapılması konusunda muahedeye varılmıştı.
Görüşmenin, 5 Kasım’da yapılacak ABD başkanlık seçimlerinde aday olmayan Lider Biden’ın vazifesini devretmeden evvel Çin’e mümkün ziyaretinin yolunu açabileceği bedellendiriliyor.
1972’de Çin Halk Cumhuriyeti’ni birinci defa ziyaret eden Richard Nixon’dan bu yana Jimmy Carter hariç tüm ABD liderleri, bu ülkeye ziyarette bulunmuştu. Biden’ın da lider olarak kendi periyodunu Çin ziyaretiyle noktalamak istediği ileri sürülüyor.
İki önderin 18-19 Kasım’da Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenecek G20 Doruğu’nda bir ortaya gelme ihtimali de lisana getiriliyor.
Muhabir: Emre Aytekin
HABERLER
01 Eylül 2024