Çünkü nefes hayattır ve iyi nefes alırsanız
Yeryüzünde uzun yaşarsınız!
Sanskrit Atasözü
Doğru nefes alıyor musunuz?
Günlük miktarı ne kadar?
‘Nefes alıyor olmamız – yaşıyoruz mu demektir!?’
‘Nefes almazsak yaşayabilir mıyız?’ – Tabii ki HAYIR! Yaşamak için mutlaka nefese ihtiyacımız vardır. Dünyanın bir kanunu bu.
Peki BİZ, sabahtan akşama kadar, normal günlük hayatımızda ne kadar nefes alıyoruz, hiç merak ettiniz mi?
Doktorlar diyorlar ki: ‘Kişinin 1 dakika içinde nefes alma ve verme sayısı solunum sıklığıdır. Sağlıklı yetişkin bir kişide dakikada solunum sayısı 12-20, çocuklarda 16-22, bebeklerde 18-24’tür’.
Ama gerçeğe baktığımız zaman, sıradan bir vatandaşının günlük nefes tüketimi sayıya göre sadece – 10% olur. Eğer bir spor ile ilgileniyorsa – 20%’e kadar çıkabiliyor. Üstüne, bir nefes ile çalan enstrümanda müzik çalıyorsa – artı 5%. Şaka gibi, değil mi?
Toplamaya kalktığımız zaman en fazla 35%-40% olur. Peki, kaliteli ve sağlıklı yaşam için BU MİKTAR YETİYOR MU? Tabii ki YETMEZ!
‘Bir insanın gerçek nefesi hangisidir? İçine çektiği nefes mi, yoksa dışarı verdiği nefes mi?’
Nefes alma ve verme kalitesini artırabilmek için her gün daha sıkı ve daha düzenli spor ve değişik aktiviteleri yapmamız gerekiyor. Mesela, yüzme, koşu, açık havada yürüyüş vs. Tabii ki, nefes ile yapılan en önemlisi olan yogayı ve pilatesi unutmayalım. Hatta, Nefes Terapi Merkezine üye olabilirsiniz. Yoga ve pilatesi dersi doğru nefes ile yaptığınız zaman – size hayatınızın kalitesini zirveye çıkartacağınızı garanti ediyorum.
Egzersiz sırasında nefes alıp vermek akciğerlerin hacminin sürekli değişmesi anlamına geliyor. Her nefes aldığınızda ve verdiğinizde omurganız, kaburgalarınız, pelvisiniz, core bölgesi kaslarınız, omuzlarınız; karın ve göğüs boşluğunuzdaki basınç devamlı olarak değişiyor. Bu nedenle, nefes alma şekliniz egzersiz performansınızı, o egzersizi ne kadar zor ya da kolay tamamlayacağınızı belirleyebiliyor.
Bana derse gelen öğrencilerimden bahsedeyim. Derse genelde gelen öğrencilerim, maalesef, nefesi yanlış alıp veriyorlar ve tabii ki, sorulara: ‘Spor yaparken nefes almak ve vermek en doğru nasıl yapılabilir? Burundan mı yoksa ağızdan mı nefes almalı vermeli? Hangi pozisyonlarda değiştirmeli? ….’ Bu sorulara cevap veriyorum ve bütün öğrencilerim, sonunda teknikleri öğrenip daha sağlıklı yaşama kavuşuyorlar.
Nefes alışverişi vücuttaki en doğal ve otomatik gerçekleşen süreçlerden biri olsa da, egzersiz arasında nefesinize dikkat etmek, mümkün olduğunca verimli ve etkili nefes aldığınızdan emin olmanıza yardımcı olabilir.
Konuşmak, yürümek, yüzmek gibi en basit kas hareketinden kasların en yoğun kullanıldığı egzersizlere kadar kasların hareket ettiği her an oksijene ihtiyacı var. Nefes alışverişinizi düzenlemeyi öğrendiğinizde, kaslarınız tekrara alışacağı için, doğru nefes teknikleri alışkanlığa dönüştürmeniz de çok daha kolay hale gelecektir. Günlük yaşamda her nefes alışımızda ciğerlerimize 0,5 litre hava dolarken, bu miktar yoğun egzersiz yaptığımız zamanlarda 3 litreyi bulabiliyor.
Diyaframdan nefes aldığında göğüs boşluğu tamamen havayla doluyor ve akciğerler tam kapasite çalışmaya başlıyor. Daha fazla alveolün hava ile dolması, kana daha fazla oksijen iletilmesi, kalbin daha yavaş çalışarak daha fazla oksijen taşıyabilmesi ve kasların daha yavaş yorulması anlamında geliyor. Bu da daha uzun saatler, daha yoğun egzersizleri, daha yavaş yorularak yapabileceğiniz ve hücrelerinize zarar vermeden, yaşamsal faaliyetler için gerekli olan oksijeni dengeli olarak tüketerek hem sağlığınızı korumanıza hem de spor performansınızın artmasına yardımcı olur.
Yoga, Pilates gibi hareket ve poz odaklı egzersizlerde performansınızı güçlendirmek için burundan nefes almanıza ve ağızdan vermenize her zaman dayanaklığınızı ve gücünüzü maksimuma çıkartır. Burundan nefes almanın, kandaki karbondioksiti azaltmak için gerekli olan nitrik oksiti ve dolaylı olarak da oksijen kapasitesini artırması. Nitrik oksit salınımındaki fark nedeniyle, ağzından nefes aldığımızda hücreler, burundan yapılan solunum yoluyla olduğu kadar oksijen alamıyor ve bu da yorgunluğa ve strese neden olabiliyor.
Sonuç olarak, spor yaparken mümkün oldukça burundan nefes almaya çalışarak zorlandığınız noktada ağzınızı kullanarak ve rahatlandığınız an tekrar burundan nefes almaya geçiş yapmak egzersiz performansınızın optimum düzeyde olmasını sağlayacaktır.
Doğru nefes alıp verdiğiniz zaman – tüm sinir sistemi ve hormonlar üzerinde olumlu etkisi vardır; bağışıklık sistemini güçlendirir; kilo kontrolüne yardımcı olur; hücresel verimliliği artırır; cildi canlandırır; kan kalitesini yükseltir; cinsel performansı artırır; daha kolay konsantre olmamızı sağlar; hızlı düşünmemizi sağlar; uykuyu düzene sokar; hafızayı güçlendirir; farkındalık, öz-sevgi ve duygusal empati kazanmamıza yardımcı olur; zihinsel dinginlik getirir; hormonlara yaptığı etkiyle stres, telaş eşiğini yükseltir; EQ seviyesini yükseltir.
Sağlıklı ve zinde olmanız, genç kalmanız en önemli şartı- temiz kan dolaşımıdır. Doğru nefes ve yeterli oksijen de bunu sağlamanızın en temel noktalarından biridir!
HABERLER
14 Ağustos 2024